Arseen in grondwater: variatie in achtergrondconcentratie
Wat zijn de achtergrondconcentraties van arseen in Nederland op lokaal, regionaal en op grondwaterlichaamniveau? Het antwoord op deze vraag is relevant voor het beleid rondom de herinrichting van zandwinputten, zoals opgenomen in de "Handreiking voor het verondiepen van diepe plassen"
Mobiliteit van arseen
De Commissie Verheijen heeft aanbevolen nadrukkelijk rekening te houden met het milieugedrag van arseen bij de beoordeling van het toepassen van licht verontreinigde grond of baggerspecie in diepe plassen.
Bij het opstellen van beleid hiervoor moet de mogelijk verhoogde mobiliteit van arseen nader uitgewerkt worden. In het toepassingsbeleid kan rekening gehouden worden met verschillen in achtergrondconcentraties. Dit omdat gebieden met hoge achtergrondconcentraties een kleinere kans hebben op een significante verhoging van de arseenconcentraties in het grondwater.
Voorspelling van achtergrondconcentraties arseen
In opdracht van Rijkswaterstaat heeft Deltares geïnventariseerd of het mogelijk is om met bestaande informatie een voorspelling te doen van de achtergrondconcentraties op regionaal of lokaal niveau. Deltares heeft uitgezocht of er regionale gebieden met hogere achtergrondconcentraties zijn aan te wijzen. Hun studie heeft opgeleverd dat er in Nederland géén deelgebieden zijn waar altijd sprake is van hoge achtergrondconcentraties.
Deelgebieden met verhoogde arseengehalten
Het is wel mogelijk om gebieden aan te geven waar de kans reëel is dat concentraties in het grondwater aangetroffen worden boven de streefwaarden voor diep grondwater of zelfs boven de interventiewaarde.
De variatie in de gemeten concentraties is echter zo groot, dat de concentratieniveaus niet te voorspellen zijn. Dit is goed te zien in een grafiek van de verdeling van arseenconcentraties in een gebied in Zeeland (De Roo, 2007).
Gebieden met reële kans op verhoogde arseenconcentraties
Het betreft de volgende gebieden:
- Zeeland
- gebied ten zuiden van Amsterdam
- langs het noordelijk deel van de IJssel
- langs de Zuid-Hollandse kust
- Limburg
- een deel van de provincie Groningen
- het rivierengebied
Hoewel lokaal hoge concentraties voorkomen, laat de studie ook duidelijk zien dat in grote delen van Nederland de streefwaarde voor arseen niet wordt overschreden.
Meer informatie
Charlotte Schmidt (Rijkswaterstaat Waterdienst) en Jos Vink (Deltares)
