Tussenevaluatie monitoring AVI-bodemas
AVI-bodemas is het restproduct van een afvalverbrandingsinstallatie (AVI). Juist en veilig toegepast is AVI-bodemas bruikbaar als fundering- en ophogingmateriaal van wegen. De grondwaterkwaliteit moet dan wel worden gemonitoord en geëvalueerd.
‘AVI-bodemas is een IBC-bouwstof in het kader van het Besluit bodemkwaliteit. Dat betekent dat de immissie-eisen onder normale omstandigheden worden overschreden. Mits goed geïsoleerd kan AVI-bodemas met betrekking tot immissie echter prima als funderingmateriaal onder wegen worden toegepast’, aldus Frank Lamé van Deltares.
‘AVI-bodemas loogt namelijk alleen uit als het in aanraking komt met water. Maar er kan natuurlijk altijd wat misgaan. Bijvoorbeeld als de folie lek raakt waarin de AVI-bodemas als het ware is verpakt. De wegen waar AVI-bodemas is toegepast, moeten dus regelmatig worden gecontroleerd. En daarvoor staan wij aan de lat.’
Eenduidige aanpak
Dat controleren is een taak die Rijkswaterstaat als wegbeheerder van de Rijkswegen heeft overgedragen aan Deltares. Frank: ‘Die taak was oorspronkelijk belegd bij de Regionale Diensten, maar om te komen tot een eenduidige aanpak, ook als het gaat om het verzamelen van kennis, is hiervoor gekozen.
We zitten nu op de helft van de contractperiode, een mooi moment dus voor een tussenevaluatie monitoring AVI-bodemas. Met andere woorden, is de geïsoleerde toepassing van AVI-bodemas inderdaad mogelijk zonder schadelijke effecten op de kwaliteit van het grondwater, zoals wordt aangenomen?’
Zwart-wit
‘Als we controles uitvoeren, of liever gezegd, laten uitvoeren door een adviesbureau, bepalen we ondermeer de kwaliteit en de stijghoogte van het grondwater. Vervolgens analyseren we of die monsters voldoen aan de wettelijke vereisten. En is dat niet zo, dan vragen we ons af of dat heel erg is, alvorens we de alarmbellen doen rinkelen.'
Risico
'Dat klinkt misschien ietwat cryptisch, maar in de praktijk is het helaas niet een kwestie van zwart of wit. De werkelijkheid laat namelijk een veel genuanceerder beeld zien. Laat ik dat verduidelijken. Uit onze evaluatie blijkt dat bij 21% van de peilbuizen de drooglegging van de AVI-bodemas niet voldoet aan de wettelijke eis.
Additioneel ligt bij 12% van de peilbuizen de onderzijde van de AVI-bodemas zelfs in het grondwater. Maar doet zich bij die AVI-bodemaswerken het risico voor dat de kwaliteit van het grondwater wordt aangetast? Op één project na, is dat zéér waarschijnlijk niet het geval.’
Herstelkosten
Frank tot slot: 'Het mag duidelijk zijn dat er niet een éénsluidend antwoord is te geven op de vraag of het toepassen van AVI-bodemas risico’s met zich meebrengt voor de kwaliteit van het grondwater. Bovendien moet je je dan ook nog afvragen of de lak duurder is dan de zegel. Wegen de herstelkosten wel op tegen de kwaliteitswinst van het grondwater?'
Na een aantal jaren monitoren, denken wij dat er zich alleen onder vrij extreme omstandigheden risico’s voor de kwaliteit van het grondwater voordoen. Er spelen echter ook andere risico’s een rol rond de toepassing van AVI-bodemas. De vraag of AVI-bodemas mag blijven worden toegepast, die moet uiteindelijk worden beantwoord door Rijkswaterstaat.
