A. Normen, richtlijnen en uitgangspunten

Er bestaan zowel Nederlandse als Europese regels en richtlijnen wat betreft de veiligheid in tunnels.

Wetgeving

De Nederlandse wet- en regelgeving is gebaseerd op de Beleidsnota Tunnelveiligheid. Het eerste deel van deze nota (deel A) is opgesteld in 2003 en het tweede deel (deel B) in 2005. Doordat in 2006 de Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels (Warvw) van kracht werd, zijn de in de nota vastgestelde eisen feitelijk achterhaald. De nota geeft echter nog wel een goed inzicht in de filosofie, achtergronden, uitgangspunten en ambities van het beleid.

Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels (WARVW)

De Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels (Warvw) geeft een veiligheidskader voor tunnels met een gesloten gedeelte langer dan 250 meter. De wet stelt niet alleen eisen aan de aan te brengen technische voorzieningen en de te treffen organisatorische maatregelen, maar ook aan het besluitvormingsproces dat moet worden doorlopen om een tunnel veilig te maken.

De Warvw is nader uitgewerkt in het Besluit aanvullende regels veiligheid wegtunnels (Barvw) en in de Regeling aanvullende regels veiligheid wegtunnels (Rarvw). Daarnaast zijn eisen met betrekking tot tunnelveiligheid toegevoegd aan het Bouwbesluit, de Regeling Bouwbesluit en het Gebruiksbesluit.

De normen en criteria die worden gehanteerd bij de wettelijk voorgeschreven risicoanalyses zijn vastgelegd in de Handreiking Risicoanalyse Tunnelveiligheid. Deze handreiking maakt geen onderdeel uit van de wet- en regelgeving, maar wordt door de Commissie Tunnelveiligheid gehanteerd als toetsingskader.

EU-richtlijnen

De Warvw geeft invulling aan de verplichting van de EU-lidstaten om de richtlijn 2004/54/EG op te nemen in de nationale wet- en regelgeving. In deze richtlijn worden de minimale veiligheidseisen voor tunnels van het trans-Europese wegennet benoemd.

Aanpak wegtunnels

(Brief van Minister Eurlings aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal d.d. 25 maart 2010)

Een snelle besluitvorming bij wegtunnels wordt in de praktijk in de weg gestaan door onduidelijkheid over waarborgen van de veiligheid. De huidige wet- en regelgeving laat daarbij ruimte open voor verschillende interpretaties over de benodigde waarborgen voor veiligheid.

De lessen uit de gang van zaken rondom de A73-tunnels helpen om de onduidelijkheid weg te nemen, maar dit blijkt niet genoeg te zijn. Bij een aantal tunnels, die nu in aanbouw is, wordt per project discussie gevoerd over welke maatregelen vanuit de wetgeving en het beleidskader noodzakelijk zijn. Deze discussies kunnen een ontoelaatbaar effect op de planning hebben. Kortom, meer duidelijkheid is nodig om Nederland bereikbaar en veilig te houden.

De problematiek rondom wegtunnels blijkt dermate weerbarstig te zijn dat een aanpak op verschillende fronten nodig is: een structurele aanpak met herziening van de wet- en regelgeving en standaardpakketten en een aantal concrete acties en maatregelen voor de korte termijn.

Zie onderstaande beleidsbrief Tunnelveiligheid voor de complete weergave.

 beleidsbrief Tunnelveiligheid (PDF, 28,9 Kb) 

Gevaarlijke stoffen en de Tunnel-indeling sinds 1 januari 2010

Gevaarlijke stoffen mogen niet zomaar door alle tunnels worden vervoerd. Sinds 1 januari 2010 moet Nederland voldoen aan Europese regels voor de veiligheidsindeling van tunnels in het wegennet. Dit betekent dat dezelfde categorie-indeling voor heel Europa bepaalt welke gevaarlijke stoffen door welke tunnel mogen. Voor een overzicht van Nederland zie de Vervoer gevaarlijke stoffen en tunnels. Zie voor het bepalen van de juiste categorie voor een (nieuwe) tunnel het beslisschema tunnelcategorie.