Doel

Zomerbed

Het zomerbed is de bodem van de rivier, maar dan alleen de bodem die de rivier in de zomermaanden in beslag neemt -het gebied waar de schepen varen. ’s Winters en in het vroege voorjaar kan de rivier breder worden en de uiterwaarden blank zetten. De hele strook tussen de twee dijken heet dan ook het winterbed. Om de hoogwaterveiligheid te vergroten wordt het zomerbed van de Beneden-IJssel verdiept. Aanvankelijk zou dit plaatsvinden tussen Zwolle en het Ketelmeer. Deze vergraving zou echter grote gevolgen hebben voor de grondwaterstand, beschermde natuurwaarden en drinkwaterwinning. Daarom wordt het zomerbed nu alleen bij Kampen, tussen Molenbrug en Eilandbrug, verdiept.

Bij hoogwater op de IJssel bestaat overstromingsgevaar voor Zwolle en het achterland. Voor de hoogwaterveiligheid in de toekomst is het nodig om rondom Zwolle de rivier meer ruimte te geven.

Wat gaat er gebeuren?

In de Planologische Kern Beslissing staan drie maatregelen om de veiligheid voor Zwolle en omgeving te vergroten: uiterwaardvergraving in de Scheller en Oldeneler Buitenwaarden, dijkverlegging bij Westenholte en zomerbedverlaging tussen Kampen en Zwolle. De laatste maatregel wordt wellicht gecombineerd met de aanleg van een hoogwatergeul bij Kampen. Tussen Kampen en het Ketelmeer wordt het zomerbed van de IJssel over een lengte van circa 7 km verlaagd.

Veiligheid

Het doel van de zomerbedverlaging is waterstanddaling, waarmee de hoogwaterveiligheid van het rivierengebied wordt vergroot.

Resultaat

De verlaging van het zomerbed in de IJssel leidt bij extreem hoogwater tot een waterstanddaling van ca. 20 cm bij Zwolle. In gemiddelde situaties zal de waterstand ook iets lager zijn. Hierdoor overstromen de uiterwaarden minder snel en minder vaak.

Zomerbedverlaging

De rivierbedding wordt verdiept door de bodemlaag af te graven. De rivierbodem komt daardoor dieper te liggen waardoor er meer ruimte voor het water is. Het zomerbed is het deel van de rivierbedding waar het hele jaar water door stroomt, ook als het ’s zomers erg droog is. In de winter en het vroege voorjaar, het natte seizoen, kan de rivier de uiterwaarden blank zetten. De rivier op zijn breedst tussen de twee dijken heet het winterbed.

Rijkswaterstaat heeft voor de uitvoering van deze maatregelen veel contact met de Provincie Overijssel en het Waterschap Groot-Salland. De provincie Overijssel houdt zich bezig met de uitvoering van de hoogwatergeul bij Kampen, welke onderdeel is van een integrale gebiedsontwikkeling genaamd IJsseldelta. In het gebied rondom Zwolle realiseert het Waterschap Groot-Salland de maatregelen ‘Dijkverlegging Westenholte’ en ‘Uiterwaardvergraving Scheller en Oldenelerbuiten waarden’.

Hoogwatergeul

Het kabinet heeft in september 2009 besloten dat de veiligheid in 2015 alleen gegarandeerd kan worden door de zomerbedverlaging. Het kabinet heeft tevens besloten bij te willen dragen aan de gecombineerde uitvoering van zomerbedverlaging in het kader van de PKB Ruimte voor de Rivier en een hoogwatergeul in het kader van het project IJsseldelta-Zuid. Hierdoor is het omwisselbesluit niet meer van toepassing: beide projecten worden indien mogelijk, in combinatie gerealiseerd. In 2012 kom hierover een definitief besluit van de Staatssecretaris.