75 jaar snelweg in Nederland

RUSTIGE MUZIEK

VOICE-OVER:
De snelweg, we gebruiken hem dagelijks.We rijden erover, we klagen erover, we kunnen niet zonder.In Nederland ligt er zo'n 2.500 kilometer. Vandaag rijden ruim drie miljoen automobilisten samen zo'n 165 miljoen kilometer over de Nederlandse wegen. En morgen weer.

Toch is het nog niet zo lang geleden dat we zonder zaten. Om precies te zijn: 75 jaar. Tussen toen en nu is ons hele snelwegennetwerk aangelegd, verbeterd, uitgebreid en verder verbeterd.

Op 15 april 1937 wordt Rijksweg 12 feestelijk geopend. Het is de eerste weg in Nederland volgens de definitie van een snelweg: een weg met gescheiden rijbanen, ongelijkvloerse kruisingen, vaste bruggen en weinig aansluitingen met andere typen wegen. Aan die definitie is weinig veranderd aan het toen uit betonplaten en klinkers bestaande wegdek, des te meer. Anno nu experimenteren we zelfs met zichzelf herstellend asfalt.

Toch heeft de snelweg in '37 een internationale primeur: vluchtstroken. Samen met de extra brede rijstroken hét toonbeeld van veiligheid. Al rijden we net zo hard als voertuig en wegdek toelaten. Een maximumsnelheid wordt pas ingevoerd in 1973 net als alcoholcontroles en verplichte autogordels.

Tijdens de oorlog en ook daarna stopt de wegenaanleg vanwege materiaal- en geldtekort. Vanaf 1953 komt daar flink verandering in en krijgt een goed Nederlands wegennet alle aandacht. Net als een goede inpassing ervan in ons waterrijke landschap. Veel van onze waterwerken dienen naast bescherming ook als verbindingswegen en die kunnen we goed gebruiken. De grote groei is namelijk begonnen in aantal voertuigen, maar nog meer in verplaatsingskilometers.We doen meer met de auto, we willen meer en we kunnen meer.Zo komt met de snelweg een heuse vakantie op de Veluwe binnen handbereik voor steeds meer Nederlanders. Maar ook voor kortere uitjes leent de snelweg zich prima. Bermtoerisme is een woord dat nog steeds tot de verbeelding spreekt net als massamotorisatie.

Door de toenemende welvaart en de emancipatiegolf van de jaren zestig groeit het wegverkeer letterlijk de pan uit, terwijl de totale lengte van de weg blijft steken op zo'n 500 kilometer. In 1965 zorgen het 1200-kilometerplan en het bijbehorende Rijkswegenfonds voor de inhaalslag. Tot de oliecrisis uitbreekt en we op autoloze zondagen heerlijk kunnen rolschaatsen op het gloednieuwe asfalt.In 1980 zitten we op bijna 2.000 kilometer weg met talloze en onmisbare bruggen, viaducten, tunnels en andere ingenieuze bouwwerken. Zo wordt in 1985 het Prins Clausplein opgeleverd een four-level stack voor de liefhebber een verademing voor de weggebruiker. Mobiliteit is het motto ook voor heel andere groepen. Herten, zwijnen, reptielen en dassen maken dankbaar gebruik van de ecoducten en wildtunnels die weg en natuur samen laten gaan.

Ondanks de rigoureuze bezuinigingen in de jaren tachtig en even ingrijpende milieuwetgeving in de jaren negentig nadert ons wegennet zijn voltooiing en beginnen we met het slimmer benutten van wat er ligt.De laatste ontbrekende schakels in het wegennet worden aangelegd en waar nodig wordt de weg verbreed met extra rijstroken.Vanuit geavanceerde verkeerscentrales managen we de verkeersstromen, zodat iedereen vlot en veilig de weg over kan met spitsstroken, actuele informatie langs de kant van de weg of op je smartphone en wie weet wat er nog volgt. Zoals in 1937 een rij achter elkaar geplaatste betonplaten nog het hoogtepunt van ons kunnen leek, kijken we nu naar een ogenschijnlijk hypermodern wegennet dat vast nog beter kan. En dat is een mooi vooruitzicht.

DE RUSTIGE MUZIEK EBT WEG

AFSLUITENDE MUZIEK